डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांचे खरे पाईक – ना. श्री. गिरीषभाऊ महाजन
एका क्षणिक चुकिवरून संपूर्ण कार्यकर्तृत्वावर शंका घेणे कितपत योग्य?
जामनेर प्रतिनीधी
प्रजासत्ताक दिनानिमित्त झालेल्या एका कार्यक्रमात भाषणादरम्यान भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावाचा उल्लेख अनवधानाने राहून गेल्याने राज्याच्या राजकारणात आणि सामाजिक वर्तुळात मोठी चर्चा निर्माण झाली. या घटनेनंतर एका भगिनीने तीव्र भावना व्यक्त करत प्रतिक्रिया दिली. बाबासाहेब हे कोट्यवधी भारतीयांचे दैवत असल्याने भावना दुखावल्या जाणे स्वाभाविक आहे; मात्र एका क्षणिक मानवी चुकिवरून एखाद्या लोकप्रतिनिधीच्या चार दशकांच्या सामाजिक, सांस्कृतिक आणि वैचारिक वाटचालीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणे योग्य आहे का, असा सवाल आता उपस्थित होत आहे.
विशेष म्हणजे संबंधित घटनेनंतर ना. श्री. गिरीषभाऊ महाजन यांनी तात्काळ दिलगिरी व्यक्त केली. चूक मान्य करून माफी मागितल्यानंतरही विषय पुढे नेऊन राजकीय व सामाजिक ध्रुवीकरण करण्याचे प्रयत्न होत असल्याची भावना त्यांच्या समर्थकांमध्ये व्यक्त होत आहे.
४० वर्षांचा आंबेडकरी सहभाग – शब्दांत नव्हे, कृतीत
ना. श्री. गिरीषभाऊ महाजन हे बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांशी केवळ भाषणातून नव्हे, तर प्रत्यक्ष कृतीतून नाते जपणारे नेतृत्व म्हणून ओळखले जातात. गेल्या चार दशकांहून अधिक काळ प्रत्येक आंबेडकर जयंतीला बाबासाहेबांना वंदन करून, स्वतः लेझीम नृत्यात सहभागी होत रॅलीत उतरलेले ते राज्यातील एकमेव मंत्री आहेत, ही बाब अनेकांना ज्ञात आहे.
हा सहभाग केवळ राजकीय औपचारिकता नसून, सामाजिक बांधिलकीचा जिवंत दाखला मानला जातो. निळा शर्ट, निळा रुमाल अभिमानाने परिधान करून बाबासाहेबांच्या विचारांशी आपली निष्ठा व्यक्त करणारे गिरीषभाऊ महाजन हे “आंबेडकरी विचार फक्त घोषणांत नव्हे, तर आचरणात उतरवणारे नेते” म्हणून ओळखले जातात.
जामनेरमधील भव्य स्मारक – विचारांचा जिवंत साक्षीदार
जामनेर शहरात उभारण्यात आलेले महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे भव्य, देखणे आणि प्रेरणादायी स्मारक हे ना. श्री. गिरीषभाऊ महाजन यांच्या कार्याचे ठळक उदाहरण आहे. हे स्मारक केवळ दगड-मातीचे नसून, समता, स्वातंत्र्य, बंधुता आणि संविधानिक मूल्यांचा जिवंत संदेश देणारे केंद्र म्हणून पाहिले जाते.
स्थानिक नागरिक, सामाजिक कार्यकर्ते आणि आंबेडकरी चळवळीतील कार्यकर्ते सांगतात की, “हे स्मारक म्हणजे बाबासाहेबांच्या विचारांचा गौरव आहे. हा सन्मान केवळ शब्दांत नव्हे, तर प्रत्यक्ष कृतीतून दिलेला आहे.”
राजकारणापलीकडे जाऊन वस्तुस्थितीकडे पाहण्याची गरज
राजकारणात मतभेद असतात, टीका होते, प्रश्न उपस्थित केले जातात; मात्र बाबासाहेब आंबेडकरांच्या नावावरून भावना भडकवून वस्तुस्थितीकडे दुर्लक्ष करणे समाजासाठी घातक ठरू शकते, असे मत जाणकार व्यक्त करत आहेत. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा सन्मान हा केवळ भाषणात नाव घेण्यापुरता मर्यादित नसून, त्यांच्या विचारांनुसार सामाजिक न्याय, समता आणि संविधानिक मूल्ये जपण्यात आहे.
या कसोटीवर ना. श्री. गिरीषभाऊ महाजन यांचे कार्य खरे उतरते, असे त्यांच्या समर्थकांचे म्हणणे आहे. चूक मान्य करून दिलगिरी व्यक्त करणाऱ्या नेत्यावर सातत्याने आरोप करणे हे राजकीय हेतूने प्रेरित असल्याचा आरोपही केला जात आहे.
बाबासाहेबांचा वारसा – राजकीय हत्यार नव्हे, सामाजिक प्रेरणा
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे कोणत्याही एका पक्षाचे किंवा गटाचे नसून संपूर्ण भारताचे आहेत. त्यांचा वारसा राजकीय हत्यार म्हणून वापरण्याऐवजी सामाजिक परिवर्तनाची प्रेरणा म्हणून जपला गेला पाहिजे, अशी भूमिका अनेक स्तरांतून मांडली जात आहे.
एकूणच, एका क्षणिक मानवी चुकिवरून संपूर्ण आयुष्यभराच्या कार्यकर्तृत्वावर प्रश्नचिन्ह लावणे अन्यायकारक ठरते. बाबासाहेबांच्या विचारांचे खरे पाईक कोण, हे ठरवताना शब्दांपेक्षा कृती, आणि आरोपांपेक्षा वस्तुस्थिती महत्त्वाची ठरते — आणि त्या निकषांवर ना. श्री. गिरीषभाऊ महाजन यांचे योगदान दुर्लक्षित करता येणार नाही.
