पाचोरा तालुक्यात अवकाळीच्या पंचनाम्यांवरून शेतकऱ्यांमध्ये तीव्र असंतोष; उद्या तहसील कार्यालयावर धडकणार ‘शेतकरी मोर्चा’
पाचोरा तालुक्यात अवकाळीच्या पंचनाम्यांवरून शेतकऱ्यांमध्ये तीव्र असंतोष; उद्या तहसील कार्यालयावर धडकणार ‘शेतकरी मोर्चा’
पाचोरा:
तालुक्यातील सार्वे बुद्रुक, सार्वे खुर्द आणि परिसरातील गावांमध्ये नुकत्याच झालेल्या अवकाळी पाऊस आणि वादळी वाऱ्यामुळे शेती पिकांचे अतोनात नुकसान झाले आहे. मात्र, प्रशासनाकडून करण्यात आलेल्या नुकसानीच्या पंचनाम्यांवरून आता शेतकऱ्यांमध्ये तीव्र नाराजी पसरली आहे. पंचनामा प्रक्रियेत मोठ्या प्रमाणावर घोळ झाला असून, केवळ काही मोजक्याच शेतकऱ्यांची नावे समाविष्ट करण्यात आल्याचा आरोप ग्रामस्थांनी केला आहे. अनेक खऱ्या नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना यातून वगळण्यात आल्यामुळे आता ‘फेरपंचनामा’ करण्याची मागणी जोर धरू लागली आहे. या अन्यायाविरोधात उद्या (मंगळवारी) परिसरातील शेतकरी मोठ्या संख्येने पाचोरा तहसील कार्यालयावर धडक देणार आहेत.
”संपूर्ण शिवारात पाऊस, मग नुकसान ठराविक लोकांचेच कसे?”
गावातील बाधित शेतकऱ्यांनी प्रशासकीय कारभारावर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. त्यांच्या शेतातील पिकांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होऊनही त्यांची नावे पंचनाम्यात आलेली नाहीत. “जर संपूर्ण शिवारात एकाच वेळी अवकाळी पाऊस आणि वादळ झाले होते, तर मग केवळ ठराविक लोकांचेच नुकसान कसे झाले? आणि इतरांना का वगळले?” असा संतप्त सवाल ग्रामस्थांकडून उपस्थित केला जात आहे.
एसी गाडीत बसून पंचनामे? पारदर्शकतेवर प्रश्नचिन्ह
काही शेतकऱ्यांनी महसूल व कृषी विभागाच्या अधिकाऱ्यांवर थेट आरोप केला आहे की, पंचनामा करण्यासाठी अधिकारी गावात आले याची पूर्वकल्पना सर्व गावकऱ्यांना देण्यात आली नव्हती. केवळ काही मोजक्या आणि जवळच्या लोकांनाच सोबत घेऊन ही प्रक्रिया घाईघाईने पूर्ण करण्यात आली. त्यामुळे अधिकाऱ्यांनी प्रत्यक्ष शेतात जाऊन पाहणी न करताच, गावात एका ठिकाणी बसून हा कागदी अहवाल तयार केला की काय, अशी शंका व्यक्त होत असून पंचनामा प्रक्रियेच्या निष्पक्षतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे.
”वादळी पावसामुळे आमच्या शेतातील ज्वारी पूर्णपणे आडवी झाली होती. आम्ही काही ठिकाणी ताडपत्री टाकून पीक वाचवण्याचा आटोकाट प्रयत्न केला, तरीही मोठे नुकसान झाले. पण तरीही आमचे नाव पंचनाम्यात समाविष्ट करण्यात आलेले नाही. हा आमच्यावर थेट अन्याय आहे.”
— एक नुकसानग्रस्त शेतकरी, सार्वे बुद्रुक.
शेतकऱ्यांच्या प्रमुख मागण्या:
सखोल चौकशी व फेरपंचनामा: महसूल आणि कृषी विभागाने संपूर्ण प्रकरणाची सखोल चौकशी करून तात्काळ ‘फेरपंचनामा’ करावा.
न्याय्य मदत: ज्या शेतकऱ्यांचे नुकसान झाले असूनही त्यांना यादीतून वगळण्यात आले आहे, त्यांना शासनाच्या नुकसानभरपाईच्या मदतीसाठी पात्र ठरवण्यात यावे.
दोषींवर कारवाई: पारदर्शक काम न करणाऱ्या आणि पक्षपातीपणा करणाऱ्या संबंधित जबाबदार अधिकाऱ्यांच्या कार्यपद्धतीची चौकशी करून त्यांच्यावर कडक कारवाई व्हावी.
आंदोलनाचा इशारा
दरम्यान, या प्रलंबित मागण्यांसाठी आणि प्रशासनाचा निषेध करण्यासाठी उद्या पाचोरा तहसील कार्यालयावर धडक मोर्चा काढण्यात येणार आहे. या आंदोलनात सार्वे बुद्रुक, सार्वे खुर्द व परिसरातील शेतकरी मोठ्या संख्येने सहभागी होणार आहेत. प्रशासनाने या प्रकरणाची तातडीने दखल घेऊन फेरपंचनाम्याचे आदेश न दिल्यास, हे आंदोलन अधिक तीव्र करण्याचा इशारा संतप्त ग्रामस्थांनी दिला आहे. यामुळे आता तालुका प्रशासनाच्या भूमिकेकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
